Hướng dẫn
Hướng dẫn thực tế để làm việc giữa Pháp và châu Á: hiệp định thương mại, nhập khẩu và xuất khẩu, phòng tránh lừa đảo. Mỗi hướng dẫn đều ghi rõ nguồn chính thức và ngày cập nhật.
Hiểu một ngôn ngữ và nói được ngôn ngữ đó là hai chuyện khác nhau. Nhiều người học hiểu khá tốt, nhưng bị khựng lại ngay khi phải nói: sợ sai, sợ phát âm không chuẩn, sợ ánh mắt của người khác. Tin vui là kỹ năng nói có thể rèn luyện như một cơ bắp. Dưới đây là sáu lời khuyên cụ thể.
1. Học cả câu
Thay vì ghép từng câu theo từng chữ, hãy học thuộc những cụm câu có sẵn: “Bạn vui lòng nhắc lại được không?”, “Tôi đang tìm…”, “Ý tôi muốn nói là…”. Chúng giúp bạn tiết kiệm thời gian và trông tự tin hơn. Hãy ôn chúng bằng phương pháp lặp lại ngắt quãng.
2. Nói một mình, thành tiếng
Hãy tả những gì bạn đang làm khi nấu ăn, kể về một ngày của bạn khi đi bộ. Không ai phán xét bạn, và miệng bạn quen dần với âm thanh của ngôn ngữ đó. Đây là một cách luyện tập miễn phí mà bạn có thể làm mỗi ngày.
3. Tự ghi âm và nghe lại
Hãy ghi âm một phút trên điện thoại, về một chủ đề đơn giản. Nghe lại giọng mình: bạn sẽ nhận ra những chỗ ngập ngừng và những từ còn thiếu. Hôm sau, làm lại với cùng chủ đề: bạn sẽ nghe thấy sự tiến bộ của mình, và điều đó rất khích lệ.
4. Bắt chước từng câu một
Hãy chọn một đoạn âm thanh ngắn có kèm lời. Nghe một câu, bấm tạm dừng, rồi lặp lại câu đó, bắt chước nhịp điệu và ngữ điệu. Kỹ thuật này, thường được gọi là shadowing, giúp cải thiện cách phát âm rất nhiều.
5. Chấp nhận mắc lỗi
Người nói chuyện với bạn muốn hiểu bạn, chứ không phải sửa lỗi cho bạn. Một câu có lỗi nhưng vẫn truyền đạt được ý còn hơn một sự im lặng hoàn hảo. Mắc lỗi là một phần của việc học, và động lực lớn dần sau mỗi cuộc trò chuyện thành công.
6. Tìm những cơ hội thật để nói
Trao đổi ngôn ngữ, cà phê ngôn ngữ, gọi điện với một người bạn nước ngoài, đi du lịch: hãy tìm những tình huống mà bạn cần dùng đến ngôn ngữ đó. Trước khi lên đường, hãy chuẩn bị những tình huống thường gặp nhất với hướng dẫn học ngoại ngữ để đi du lịch của chúng tôi.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để vượt qua nỗi sợ khi nói ngoại ngữ?
Trước hết hãy nói một mình, rồi nói với một người thân thiện. Tự ghi âm và nghe thấy sự tiến bộ của mình giúp bạn tự tin hơn rất nhiều.
Giọng nói của tôi chưa chuẩn, có sao không?
Không sao, miễn là người khác hiểu bạn. Bắt chước từng câu (shadowing) giúp cải thiện cách phát âm, nhưng mục tiêu là để người khác hiểu, chứ không phải xóa bỏ hoàn toàn giọng riêng của mình.
Mỗi ngày nên luyện nói bao lâu?
Vài phút nói thành tiếng mỗi ngày mang lại nhiều kết quả hơn một buổi dài mỗi tuần.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Bạn học mười từ vào thứ Hai, và đến thứ Sáu chỉ còn nhớ hai từ? Điều đó là bình thường: trí nhớ quên rất nhanh những gì không được ôn lại. Lặp lại ngắt quãng dựa trên nhận xét này để tạo ra một phương pháp: ôn lại mỗi từ vào đúng lúc, ngay trước khi bạn quên nó.
Nguyên lý: đường cong lãng quên
Vào cuối thế kỷ XIX, nhà tâm lý học người Đức Hermann Ebbinghaus đã chỉ ra rằng chúng ta quên một thông tin mới rất nhanh, rồi quên ngày càng chậm hơn sau mỗi lần ôn lại. Kết luận thực tế: ôn một từ nhiều lần, với khoảng cách ngày càng dài, sẽ tốt hơn là lặp lại nó hai mươi lần trong cùng một ngày.
Cách làm với những tấm thẻ đơn giản
Hãy lấy những tấm thẻ giấy: một mặt ghi từ nước ngoài, mặt kia ghi nghĩa và một câu ví dụ. Xếp chúng vào ba hộp:
- Hộp 1: những từ mới hoặc những từ bạn trả lời sai, ôn mỗi ngày;
- Hộp 2: những từ đã nhớ được một lần, ôn ba ngày một lần;
- Hộp 3: những từ đã thuộc kỹ, ôn mỗi tuần một lần.
Thẻ nào bạn trả lời đúng thì chuyển lên hộp tiếp theo; thẻ nào bạn trả lời sai thì quay về hộp 1. Chỉ có vậy. Các ứng dụng thẻ ghi nhớ miễn phí, như Anki, sẽ tính toán việc này thay bạn.
Những tấm thẻ thật sự hiệu quả
Hãy ghi cả một câu thay vì chỉ một từ: ta nhớ một từ tốt hơn khi nó nằm trong ngữ cảnh. Thêm một hình ảnh hoặc một kỷ niệm riêng. Và hãy chọn những từ có ích cho bạn: từ trong nghề của bạn, trong những chuyến đi, trong những sở thích của bạn. Nếu bạn đang chuẩn bị đi du lịch, hãy bắt đầu với những câu trong bài viết học ngoại ngữ để đi du lịch của chúng tôi.
Những lỗi cần tránh
Tạo quá nhiều thẻ cùng một lúc (hai mươi thẻ mới mỗi ngày là quá đủ), bỏ qua vài ngày rồi ôn dồn một lần, hoặc không bao giờ đọc to các từ. Đọc to từ khi ôn cũng giúp bạn nhớ ra từ đó khi nói: đó là bước đầu tiên để nói trôi chảy hơn.
Mỗi ngày bao nhiêu thời gian?
Mười đến mười lăm phút là đủ, với điều kiện bạn học đều đặn. Đây là một thói quen nhỏ, dễ duy trì, trên xe buýt, trên tàu hoặc bên ly cà phê buổi sáng, và nó thường tạo nên sự khác biệt trước một kỳ thi ngoại ngữ.
Câu hỏi thường gặp
Lặp lại ngắt quãng là gì?
Là phương pháp ôn lại một thông tin với khoảng cách ngày càng dài, ngay trước khi quên, để lưu nó vào trí nhớ dài hạn.
Mỗi ngày nên học bao nhiêu từ mới?
Khoảng mười đến hai mươi từ là đủ. Nhiều hơn thế, việc ôn tập trở nên quá nặng và bạn dễ nản lòng.
Có cần dùng ứng dụng không?
Không: ba cái hộp và những tấm thẻ giấy cũng rất hiệu quả. Một ứng dụng miễn phí như Anki chỉ đơn giản là tính ngày ôn tập thay cho bạn.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Trong nhiều nghề, biết một ngoại ngữ giúp công việc hằng ngày dễ dàng hơn: trao đổi với khách hàng, đọc tài liệu, tham gia một cuộc họp. Tin vui là ngôn ngữ cần dùng trong công việc thường hẹp hơn và dễ đoán trước hơn ngôn ngữ đời thường.
Bắt đầu từ những tình huống thật của bạn
Hãy liệt kê những việc bạn phải làm bằng ngôn ngữ đó: trả lời email, gọi điện thoại, giới thiệu một sản phẩm, hiểu các hướng dẫn. Hãy học trước từ vựng và các câu dùng trong những tình huống này, bằng phương pháp lặp lại ngắt quãng.
Viết email
Hãy giữ một bộ mẫu câu: chào hỏi, đề nghị, nhắc nhở, cảm ơn, kết thúc. Hãy dùng lại chúng: một email công việc rõ ràng tốt hơn một bài viết phức tạp.
Cuộc họp và điện thoại
Hãy chuẩn bị vài câu để xin phát biểu, hỏi rõ thêm một điểm hoặc nói lại theo cách khác. Khi gọi điện, đừng ngại nhờ người kia nhắc lại hoặc xin xác nhận bằng văn bản. Các lời khuyên về kỹ năng nói của chúng tôi sẽ giúp bạn mạnh dạn hơn.
Ghi trình độ ngoại ngữ trong CV
Khung tham chiếu chung châu Âu về ngôn ngữ (CEFR) mô tả sáu bậc, từ A1 đến C2. Ghi “tiếng Anh B2” rõ ràng hơn ghi “trình độ tốt”. Nếu bạn đã thi một kỳ thi được công nhận, hãy ghi tên kỳ thi, kèm ngày thi. Các lời khuyên của chúng tôi để chuẩn bị một kỳ thi ngoại ngữ có thể giúp bạn có được bằng chứng này.
Tiếng Pháp cũng là một ngoại ngữ
Với những người mới đến Pháp, tiếng Pháp dùng trong công việc thường là ưu tiên hàng đầu: từ vựng của nghề, giấy tờ hành chính, trao đổi với đồng nghiệp. Những phương pháp trên đều áp dụng được.
Tiến bộ lâu dài
Mỗi ngày một chút, những mục tiêu cụ thể (“chủ trì một cuộc họp mười lăm phút”) và theo dõi sự tiến bộ: đó là điều giúp bạn giữ động lực khi công việc đã chiếm rất nhiều thời gian.
Câu hỏi thường gặp
Ghi trình độ ngoại ngữ trong CV như thế nào?
Dùng các bậc của CEFR (từ A1 đến C2), và ghi tên một kỳ thi được công nhận nếu bạn đã thi.
Học tiếng Anh cho công việc thì bắt đầu từ đâu?
Từ những tình huống thật trong nghề của bạn: email, điện thoại, cuộc họp, từ vựng chuyên môn.
Mất bao lâu để tự tin dùng ngoại ngữ trong công việc?
Điều đó tùy vào trình độ ban đầu và việc luyện tập của bạn. Tập trung vào các tình huống trong nghề của mình giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Một ngôn ngữ không chỉ là tập hợp các từ và quy tắc. Nó mang theo cả một nền văn hóa: cách chào hỏi, cách nói đùa, cách cảm ơn, cách nói “không”. Học cả hai cùng lúc giúp tránh được nhiều hiểu lầm, và làm cho việc học sinh động hơn nhiều.
Phép lịch sự thay đổi tùy theo từng nước
Xưng hô thân mật hay trang trọng, nói “không” thẳng thắn hay nói vòng, chào bằng cái bắt tay, bằng nụ hôn má hay bằng một cái cúi đầu nhẹ: những quy ước này là một phần của ngôn ngữ. Biết chúng giúp bạn nói cho phù hợp, chứ không chỉ nói cho đúng ngữ pháp.
Những cách nói không thể dịch
Mỗi ngôn ngữ có những hình ảnh riêng: trong tiếng Pháp, trời “mưa như dây thừng”; trong tiếng Anh, trời mưa “mèo và chó”. Những cách nói này kể một câu chuyện và một cách nhìn sự vật. Hãy ghi chúng vào một cuốn sổ: chúng làm cho ngôn ngữ của bạn thêm màu sắc.
Học qua những gì mình yêu thích
Âm nhạc, điện ảnh, ẩm thực, thể thao, văn học, lễ hội truyền thống: hãy bắt đầu từ những đam mê của bạn. Một công thức nấu ăn đọc bằng ngôn ngữ gốc, một bài hát mà cuối cùng bạn cũng hiểu lời… văn hóa là nhiên liệu tốt nhất cho động lực.
Hiểu được sự hài hước
Sự hài hước thường là điều cuối cùng người ta hiểu được trong một ngôn ngữ, vì nó dựa trên những hiểu biết về văn hóa. Hiểu được một câu chuyện cười là dấu hiệu thật sự của sự tiến bộ.
Khi đi du lịch
Tôn trọng phong tục địa phương thường gây ấn tượng hơn cả một vốn ngữ pháp hoàn hảo. Trước khi lên đường, hãy tìm hiểu: các lời khuyên của chúng tôi về học ngoại ngữ để đi du lịch sẽ giúp bạn.
Mở rộng tầm nhìn
Khám phá một nền văn hóa khác cũng là để hiểu rõ hơn văn hóa của chính mình. Đó là một trong những điều đẹp nhất mà việc học ngoại ngữ mang lại (xem thêm những gì một ngôn ngữ thay đổi trong cuộc sống của bạn).
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nên học văn hóa cùng lúc với ngôn ngữ?
Vì phép lịch sự, sự hài hước và các cách nói đều phụ thuộc vào văn hóa: biết chúng giúp tránh hiểu lầm.
Làm sao khám phá văn hóa của một nước mà không cần ra khỏi nhà?
Qua âm nhạc, điện ảnh, ẩm thực, báo chí và trò chuyện với người của nước đó.
Thành ngữ có thật sự cần thiết không?
Lúc đầu thì chưa, nhưng thành ngữ giúp rất nhiều để hiểu các cuộc trò chuyện và nói một cách tự nhiên.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Một thử thách biến việc học thành một trò chơi: nó cho bạn một mục tiêu rõ ràng, một ngày kết thúc và niềm vui khi làm được. Dưới đây là vài ý tưởng thử thách đơn giản, bạn có thể điều chỉnh theo trình độ của mình.
Thử thách 30 ngày
Hãy chọn một việc duy nhất và làm việc đó mỗi ngày, trong ba mươi ngày: năm từ mới, mười phút nghe, một câu viết. Mỗi ngày, đánh dấu một ô trên lịch. Nhìn chuỗi ngày đã đánh dấu dài dần ra là một niềm khích lệ rất lớn (xem lời khuyên của chúng tôi về động lực).
Viết nhật ký bằng ngoại ngữ
Hãy viết ba câu mỗi ngày về một ngày của bạn. Lúc đầu, các câu sẽ đơn giản; sau một tháng, bạn sẽ ngạc nhiên khi đọc lại những trang đầu tiên.
Mỗi tuần một bộ phim hoặc một tập phim
Hãy chọn một bộ phim hoặc một tập phim bằng ngôn ngữ bạn đang học, và ghi lại ba cách nói mới. Tháng sau, hãy thử xem mà không cần phụ đề.
Thử thách nói
Trong một tuần, mỗi ngày hãy ghi âm một phút bạn nói, mỗi lần một chủ đề khác nhau. Nghe lại bản đầu tiên và bản cuối cùng: bạn sẽ thấy ngay sự khác biệt. Các lời khuyên về kỹ năng nói của chúng tôi sẽ đồng hành cùng bạn.
Thử thách từ vựng
Hãy học tất cả các từ của một chủ đề bạn yêu thích: nấu ăn, bóng đá, làm vườn. Với phương pháp lặp lại ngắt quãng, hai mươi từ mỗi tuần sẽ thành tám mươi từ trong một tháng.
Chọn thử thách cho phù hợp
Một thử thách tốt thì ngắn, cụ thể và vừa sức. Hoàn thành một thử thách nhỏ vẫn tốt hơn bỏ dở một thử thách lớn. Cùng nhau thực hiện thử thách trong một nhóm người học còn giúp bạn có thêm động lực.
Câu hỏi thường gặp
Thử thách 30 ngày để học ngoại ngữ là gì?
Là làm một việc nhỏ duy nhất mỗi ngày, trong ba mươi ngày, ví dụ học năm từ hoặc nghe mười phút.
Mới bắt đầu thì nên chọn thử thách nào?
Một thử thách thật đơn giản: vài từ mỗi ngày, hoặc nghe một đoạn ngắn mỗi ngày.
Nếu bỏ lỡ một ngày thì sao?
Hãy học tiếp vào hôm sau, không cần làm lại từ đầu. Điều quan trọng là sự đều đặn lâu dài.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Học ngoại ngữ trực tuyến hay trong một lớp học thật? Cả hai hình thức đều có ưu điểm. Lựa chọn đúng tùy thuộc vào thời gian biểu, tính cách và mục tiêu của bạn.
Ưu điểm của lớp học trực tuyến
Không phải đi lại, giờ học linh hoạt, có thể xem lại bài học hoặc cho video chạy chậm lại. Lớp học trực tuyến phù hợp với người đi làm, các bậc cha mẹ, hoặc những ai sống xa thành phố. Hình thức này giúp bạn học theo nhịp độ của riêng mình.
Những hạn chế
Một mình trước màn hình, bạn cần rất nhiều tính tự giác. Và bạn có thể sẽ ít có dịp nói. Nếu chọn học trực tuyến, hãy dành thời gian để luyện nói: gọi video với giáo viên, trao đổi ngôn ngữ.
Ưu điểm của lớp học trực tiếp
Cả nhóm tiếp thêm động lực cho nhau, giáo viên sửa phát âm ngay lập tức, và bạn được nói nhiều hơn. Những lúc trò chuyện thoải mái trước và sau giờ học cũng rất quan trọng: đó thường là những cuộc trò chuyện thật sự đầu tiên.
Những hạn chế
Giờ học cố định, phải đi lại, đôi khi trình độ của nhóm không hoàn toàn giống trình độ của bạn, và chi phí thường cao hơn.
Những câu hỏi nên tự đặt ra
- Mỗi tuần tôi có thể dành bao nhiêu thời gian, và vào những lúc nào?
- Tôi có cần một khuôn khổ từ bên ngoài để học đều đặn không?
- Mục tiêu của tôi là nói, là dự một kỳ thi, hay là đọc?
- Ngân sách của tôi là bao nhiêu, và tôi có thể dùng thêm những tài liệu miễn phí nào?
Sao không kết hợp cả hai?
Nhiều người học kết hợp cả hai: tài liệu trực tuyến để học từ vựng và luyện nghe, và những buổi gặp trực tiếp để nói. Trước khi trả tiền cho một khóa học, hãy kiểm tra những gì được bao gồm, các điều kiện hủy, và hãy cảnh giác với những lời hứa hẹn kết quả quá nhanh.
Câu hỏi thường gặp
Học trực tuyến có hiệu quả bằng học trực tiếp không?
Có thể, với điều kiện bạn học đều đặn và dành thời gian để nói.
Người ít thời gian nên chọn hình thức nào?
Học trực tuyến, với những buổi học ngắn và thường xuyên, thường dễ duy trì hơn.
Cần kiểm tra gì trước khi trả tiền cho một khóa học?
Những gì được bao gồm, số giờ học, điều kiện hủy, và xem có những lời hứa phi thực tế hay không.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Nhiều người học biết nhiều hơn họ tưởng. Điều cản trở họ không phải là vốn từ, mà là nỗi sợ: sợ bị chê cười, sợ phát âm không chuẩn, sợ không tìm ra từ. Tin vui là sự tự tin có thể xây dựng được, từng bước một.
Nhìn lỗi sai theo cách khác
Mắc lỗi không phải là thất bại: đó là bằng chứng cho thấy bạn đang cố gắng. Chính người bản ngữ cũng mắc lỗi. Người nói chuyện với bạn muốn hiểu bạn, chứ không phải chấm điểm bạn.
Bắt đầu từ chỗ mình thấy thoải mái
Trước hết, hãy nói một mình thành tiếng, sau đó tự ghi âm, rồi trò chuyện với một người thân thiện, và cuối cùng là trong những tình huống thật. Mỗi bước chuẩn bị cho bước tiếp theo. Sáu lời khuyên về kỹ năng nói của chúng tôi giải thích chi tiết con đường này.
Chuẩn bị trước các câu nói
Trước một cuộc gọi hay một cuộc hẹn, hãy chuẩn bị ba hoặc bốn câu quan trọng. Biết cách mở đầu và biết cách nhờ người khác nhắc lại sẽ giúp bạn yên tâm hơn rất nhiều.
Ghi lại những thành công
Một cuộc trò chuyện, một bộ phim xem hiểu được, một tin nhắn viết không cần từ điển: hãy ghi lại. Đọc lại những chiến thắng nhỏ này vào những ngày thiếu tự tin sẽ giúp bạn giữ động lực.
So sánh với chính mình
So sánh trình độ của mình với người khác dễ làm nản lòng. Hãy so sánh với chính bạn của ba tháng trước: đó là phép so sánh công bằng duy nhất, và hầu như lúc nào nó cũng cho thấy sự tiến bộ.
Tìm một môi trường thân thiện
Những buổi trao đổi giữa người học với nhau, nơi mỗi người giúp người kia, thường khiến bạn yên tâm hơn một lớp học. Học trong một cộng đồng người học giúp bạn luyện tập mà không bị áp lực.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để hết sợ nói ngoại ngữ?
Hãy đi từng bước: nói một mình, tự ghi âm, trò chuyện với một người thân thiện, rồi nói trong đời sống thật.
Nói sai thì người khác có còn hiểu mình không?
Hiếm khi. Phần lớn các lỗi không ngăn bạn truyền đạt được ý của mình.
Làm sao để đo sự tiến bộ của mình?
Hãy so sánh với chính mình theo thời gian, ví dụ bằng những bản ghi âm cách nhau vài tháng.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Không cần nói trôi chảy mới có thể đi du lịch thoải mái. Vài chục câu được chọn kỹ, nói kèm nụ cười, sẽ thay đổi hoàn toàn trải nghiệm: người khác hiểu bạn, họ thấy yên tâm, và người dân địa phương trân trọng sự cố gắng của bạn. Dưới đây là cách chuẩn bị những điều cần thiết trong vài tuần.
Trước hết là những câu lịch sự
Xin chào, cảm ơn, làm ơn, xin lỗi, tạm biệt: đó là những từ bạn sẽ nói nhiều nhất. Ở nhiều nước, nói những từ này bằng tiếng địa phương sẽ mở ra nhiều cánh cửa. Hãy học thêm “Tôi nói tiếng… chưa giỏi” và “Bạn có nói tiếng Anh không?”: hai câu cứu nguy trong rất nhiều tình huống.
Những tình huống khi đi du lịch
Hãy chuẩn bị một danh sách câu cho từng lúc: đi lại (một vé đi…, mấy giờ…), khách sạn (tôi đã đặt phòng), nhà hàng (cho tôi tính tiền, tôi bị dị ứng với…), hỏi đường (… ở đâu?), khẩn cấp (tôi cần giúp đỡ, hãy gọi bác sĩ). Hãy học chúng bằng phương pháp lặp lại ngắt quãng.
Con số và giá cả
Hiểu một cái giá, một giờ giấc, một số sân ga: con số xuất hiện liên tục. Hãy luyện nghe các con số, chứ không chỉ đọc chúng, ví dụ với video quay ở chợ hoặc thông báo ở nhà ga.
Phát âm cơ bản
Dành vài phút để hiểu cách đọc các chữ cái sẽ giúp bạn tránh được nhiều hiểu lầm, nhất là với những ngôn ngữ có bảng chữ cái khác (tiếng Ả Rập, tiếng Nga, tiếng Thái, tiếng Trung). Hãy lặp lại thành tiếng: các lời khuyên để dám nói của chúng tôi rất phù hợp khi đi du lịch.
Tôn trọng văn hóa
Mỗi ngôn ngữ đi kèm với những phong tục: cách chào hỏi, cách cảm ơn, cách từ chối lịch sự. Hãy tìm hiểu trước khi lên đường. Sự tôn trọng này thường được người khác để ý, và nó mở ra những cuộc gặp gỡ đẹp.
Khi đến nơi
Hãy mang theo một cuốn sổ nhỏ ghi các câu, ghi lại những từ mới nghe được mỗi ngày, và đừng sợ nói sai. Khi trở về, nhiều du khách muốn học tiếp: đó là thời điểm tốt nhất để học ngôn ngữ đó trực tuyến, theo nhịp độ của riêng mình.
Câu hỏi thường gặp
Cần biết bao nhiêu câu để đi du lịch?
Vài chục câu là đủ để xoay xở: lịch sự, đi lại, khách sạn, nhà hàng, hỏi đường, con số và khẩn cấp.
Cần bao nhiêu thời gian để chuẩn bị cho một chuyến đi?
Khoảng bốn tuần luyện tập đều đặn, mỗi ngày chừng mười lăm phút, là đủ để nắm được những điều cần thiết.
Có cần học bảng chữ cái của một ngôn ngữ như tiếng Nga hay tiếng Ả Rập không?
Không bắt buộc với một chuyến đi ngắn, nhưng nhận ra vài chữ cái sẽ giúp bạn đọc được biển báo và tên đường.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Trên Internet có vô số tài liệu để học ngoại ngữ: video, podcast, ứng dụng, báo chí, từ điển. Đó là một cơ hội, nhưng cũng là một cái bẫy: bạn có thể mất hàng giờ để tìm phương pháp tốt nhất thay vì học. Dưới đây là cách sắp xếp để thật sự tiến bộ, theo nhịp độ của riêng bạn.
Chọn ít tài liệu, nhưng chọn kỹ
Hãy chọn một tài liệu cho mỗi kỹ năng: một cho kỹ năng nghe (một podcast dành cho người học), một cho kỹ năng đọc (một tờ báo bản dễ đọc), một cho từ vựng (thẻ ghi nhớ). Hãy dùng chúng ít nhất một tháng rồi mới đổi.
Sắp xếp tuần học
Một lịch học đơn giản là đủ: nghe vào thứ Hai và thứ Năm, đọc vào thứ Ba và thứ Sáu, viết vào thứ Tư, nói vào cuối tuần. Mỗi ngày, dành vài phút ôn từ vựng theo phương pháp lặp lại ngắt quãng. Hãy ghi kế hoạch này ra giấy: như vậy sẽ dễ làm theo hơn.
Lợi thế của việc học theo nhịp độ riêng
Khi học trực tuyến, bạn có thể xem lại một bài học bao nhiêu lần cũng được, cho video chạy chậm lại, bật phụ đề rồi tắt đi. Không ai thúc giục bạn. Sự thoải mái này rất quý với người đi làm, với các bậc cha mẹ, hoặc với những ai cần nhiều thời gian hơn.
Đừng quên kỹ năng nói
Rủi ro khi học một mình trước màn hình là không bao giờ nói. Hãy đọc to, tự ghi âm, tìm các buổi trao đổi ngôn ngữ qua gọi video. Sáu lời khuyên về kỹ năng nói của chúng tôi sẽ giúp bạn bắt đầu.
Cảnh giác với những lời hứa hẹn
“Nói trôi chảy sau 30 ngày”: không phương pháp nghiêm túc nào có thể bảo đảm điều đó. Học một ngôn ngữ cần thời gian và sự đều đặn. Hãy cảnh giác cả với những gói đăng ký khó hủy: nhiều tài liệu chất lượng là miễn phí (đài phát thanh công cộng, thư viện, kênh giáo dục).
Giữ vững mục tiêu
Hãy đặt cho mình một mục tiêu cụ thể, như một kỳ thi ngoại ngữ hay một chuyến đi, và theo dõi sự tiến bộ mỗi tháng. Đó là điều giúp bạn giữ động lực lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Có thật sự tự học ngoại ngữ trực tuyến được không?
Được, nếu bạn có vài tài liệu được chọn kỹ, một lịch học đều đặn và có luyện nói. Khó nhất là giữ được sự đều đặn và nói đủ nhiều.
Nên dùng những tài liệu miễn phí nào?
Đài phát thanh và truyền hình công cộng của nước ngoài, podcast dành cho người học, thư viện trực tuyến và các ứng dụng thẻ ghi nhớ miễn phí.
Nên dùng bao nhiêu tài liệu cùng lúc?
Mỗi kỹ năng một tài liệu là đủ: nghe, đọc, từ vựng và nói. Quá nhiều tài liệu sẽ làm bạn bị phân tán.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Trẻ nhỏ rất dễ dàng bắt chước âm thanh của một ngôn ngữ. Cho trẻ làm quen sớm với một ngoại ngữ, qua trò chơi, có thể giúp trẻ có đôi tai nhạy hơn và sự tò mò lâu dài với các nền văn hóa khác. Điều quan trọng: việc học phải luôn là một niềm vui.
Chơi thay vì dạy
Ở tuổi này, trẻ không học danh sách từ: trẻ chơi. Đồng dao, bài hát, trò chơi với ngón tay, câu đố, trốn tìm và đếm số bằng một ngôn ngữ khác… Trẻ nhớ những gì trẻ trải qua bằng cảm xúc.
Truyện kể và sách
Những cuốn sách tranh đơn giản, đọc to cho trẻ nghe, là lựa chọn tuyệt vời. Không sao nếu cách phát âm của bạn chưa hoàn hảo: bạn cũng có thể dùng sách nói hoặc video do người bản ngữ kể chuyện.
Một chút thời gian đều đặn
Mười phút mỗi ngày tốt hơn một giờ vào ngày Chủ nhật. Hãy tạo một thói quen nhỏ: một bài hát lúc tắm, một câu chuyện buổi tối, gọi tên các màu sắc trên đường đi. Sự đều đặn là chìa khóa, cũng như với người lớn (xem lời khuyên của chúng tôi về động lực).
Nếu ngôn ngữ đó được nói ở nhà
Trong một gia đình song ngữ, bố và mẹ có thể mỗi người nói với con bằng ngôn ngữ của riêng mình. Có khi, trong một thời gian, trẻ chỉ trả lời bằng ngôn ngữ được dùng nhiều hơn: điều đó là bình thường, trẻ vẫn tiếp tục hiểu và học.
Không áp lực, không xem màn hình liên tục
Tránh hỏi bài hay sửa lỗi liên tục: trẻ cần gắn ngôn ngữ với một điều dễ chịu. Phim hoạt hình bằng ngoại ngữ có thể giúp ích, nhưng không gì thay thế được sự giao tiếp với một người lớn biết trò chuyện, hát và chơi cùng trẻ.
Còn sau này thì sao?
Ở tuổi thiếu niên, văn hóa (âm nhạc, phim bộ, trò chơi điện tử) thường trở thành động lực mạnh nhất. Và với một kỳ thi như DELF (chứng chỉ tiếng Pháp) hay Cambridge, các lời khuyên của chúng tôi để chuẩn bị một kỳ thi ngoại ngữ cũng phù hợp với các em lớn hơn.
Câu hỏi thường gặp
Nên bắt đầu học ngoại ngữ từ mấy tuổi?
Có thể bắt đầu rất sớm, qua trò chơi và bài hát. Nhưng không bao giờ là quá muộn: thiếu niên và người lớn cũng học rất tốt.
Có cần nói ngôn ngữ đó thật giỏi mới dạy được cho con không?
Không. Sách nói, bài hát và video của người bản ngữ bổ sung rất tốt cho những lúc bạn đọc truyện cho con.
Con tôi nói lẫn lộn hai ngôn ngữ, có đáng lo không?
Không, đó là một giai đoạn bình thường khi trẻ học song ngữ. Theo thời gian, mọi thứ sẽ tự sắp xếp lại.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Tự học một mình là điều có thể. Nhưng học cùng người khác thường làm con đường dễ dàng và vui hơn: mọi người tiếp thêm động lực cho nhau, giúp đỡ nhau, và nhất là được nói.
Trao đổi ngôn ngữ
Nguyên tắc rất đơn giản: bạn giúp một người học ngôn ngữ của bạn, người đó giúp bạn học ngôn ngữ của họ. Ví dụ, ba mươi phút bằng tiếng Pháp, rồi ba mươi phút bằng tiếng Anh. Cách này miễn phí, thiết thực, và bạn còn khám phá thêm một nền văn hóa khác.
Cà phê ngôn ngữ và nhóm trò chuyện
Ở nhiều thành phố, có những buổi gặp mặt thường xuyên quy tụ những người đến từ nhiều nước, bên ly cà phê hoặc bữa ăn. Thư viện, nhà văn hóa khu phố và các hội nhóm thường tổ chức những buổi như vậy: hãy tìm hiểu ở gần nơi bạn sống.
Nhóm người học
Học cùng những người có cùng trình độ giúp bạn yên tâm: ai cũng mắc lỗi, không ai phán xét. Mọi người có thể cùng đặt ra thử thách chung, chia sẻ tài liệu, sửa lỗi cho nhau. Bầu không khí thân thiện này giúp bạn rất nhiều để thêm tự tin.
Vài quy tắc để trao đổi tốt
- Chia thời gian công bằng cho cả hai ngôn ngữ.
- Sửa lỗi nhẹ nhàng, và chỉ khi người kia muốn.
- Chuẩn bị trước vài chủ đề để trò chuyện.
Cẩn thận khi trao đổi trên mạng
Khi trao đổi trên Internet, hãy giữ những thói quen cẩn thận như ở mọi nơi khác: đừng vội cho thông tin liên lạc cá nhân, không bao giờ đưa tiền, và nên chọn những nền tảng được nhiều người biết đến. Với các em nhỏ, luôn cần có người lớn ở bên.
Bổ sung cho việc tự học
Trao đổi không thay thế việc học từ vựng và luyện nghe, mà làm cho chúng trở nên sống động. Hãy kết hợp trao đổi với phương pháp lặp lại ngắt quãng và các lời khuyên về kỹ năng nói của chúng tôi.
Câu hỏi thường gặp
Trao đổi ngôn ngữ là gì?
Hai người giúp đỡ lẫn nhau: lần lượt, mỗi người nói tiếng mẹ đẻ của mình với người kia.
Tìm bạn trò chuyện ở đâu?
Ở các buổi cà phê ngôn ngữ, thư viện, hội nhóm, nhà văn hóa khu phố, và trên các nền tảng trao đổi ngôn ngữ có uy tín.
Cần cẩn thận những gì khi trao đổi trên mạng?
Đừng vội chia sẻ thông tin liên lạc, không bao giờ gửi tiền, và nên chọn những nền tảng được nhiều người biết đến.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).
Người ta thường bắt đầu học một ngôn ngữ vì một lý do thực tế: một chuyến đi, một công việc, một kỳ thi. Nhưng trong quá trình học, nhiều người nhận ra rằng việc này còn thay đổi cả cách họ nhìn thế giới — và cách họ nhìn chính mình.
Những cuộc gặp gỡ mới
Đằng sau một ngôn ngữ là những con người. Chỉ cần nói được một chút ngôn ngữ của ai đó là đã tạo ngay được sự gắn kết: một người hàng xóm, một đồng nghiệp, gia đình nhà chồng hay nhà vợ, những người bạn quen trong chuyến đi. Những cuộc gặp gỡ này thường là phần thưởng đẹp nhất của việc học.
Những chuyến đi phong phú hơn
Hiểu thực đơn, hỏi đường, nói đùa với người bán hàng: chuyến đi trở thành một cuộc gặp gỡ thật sự chứ không chỉ là một chuyến tham quan. Các lời khuyên của chúng tôi về học ngoại ngữ để đi du lịch sẽ giúp bạn chuẩn bị những điều cần thiết.
Tự tin hơn
Dám nói một ngôn ngữ mà mình chưa thành thạo là chấp nhận mình chưa hoàn hảo. Mỗi cuộc trò chuyện thành công cho thấy mình làm được. Sự tự tin này thường lan sang cả những mặt khác của cuộc sống.
Một cách suy nghĩ khác
Mỗi ngôn ngữ gọi tên thế giới theo cách riêng của nó: có những từ không có từ tương đương chính xác, có những phép lịch sự không hề có ở nước mình. Học một ngôn ngữ là khám phá rằng cách nói của chúng ta không phải là cách duy nhất. Đó là mối liên hệ sâu sắc giữa ngôn ngữ và văn hóa.
Một lợi thế trong công việc
Trong nhiều nghề, biết thêm một ngôn ngữ giúp việc liên lạc với khách hàng hoặc đồng nghiệp nước ngoài dễ dàng hơn. Các lời khuyên của chúng tôi về ngoại ngữ trong công việc giải thích chi tiết cách làm nổi bật lợi thế này.
Ở mọi lứa tuổi
Không bao giờ là quá muộn. Người lớn thậm chí còn có những lợi thế: họ biết vì sao mình học, họ biết tự tổ chức việc học, họ hiểu ngữ pháp nhanh hơn. Điều quan trọng nhất vẫn là sự đều đặn và niềm vui.
Câu hỏi thường gặp
Học ngoại ngữ khi đã trưởng thành có quá muộn không?
Không. Người lớn tiến bộ rất tốt, nhờ có động lực, biết tự tổ chức và có khả năng hiểu các quy tắc.
Ngoại ngữ mang lại gì trong cuộc sống hằng ngày?
Những cuộc gặp gỡ, những chuyến đi phong phú hơn, sự tự tin, và đôi khi là một lợi thế trong công việc.
Mất bao lâu để xoay xở được bằng một ngôn ngữ?
Điều đó tùy vào ngôn ngữ, thời gian bạn dành ra và việc luyện nói. Nếu luyện tập đều đặn, chỉ sau vài tháng bạn đã có thể trao đổi được những câu đơn giản đầu tiên.
Học ngôn ngữ của đối tác
Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.
Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.
Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).