Học ngoại ngữ

Trên Internet có vô số tài liệu để học ngoại ngữ: video, podcast, ứng dụng, báo chí, từ điển. Đó là một cơ hội, nhưng cũng là một cái bẫy: bạn có thể mất hàng giờ để tìm phương pháp tốt nhất thay vì học. Dưới đây là cách sắp xếp để thật sự tiến bộ, theo nhịp độ của riêng bạn.

Chọn ít tài liệu, nhưng chọn kỹ

Hãy chọn một tài liệu cho mỗi kỹ năng: một cho kỹ năng nghe (một podcast dành cho người học), một cho kỹ năng đọc (một tờ báo bản dễ đọc), một cho từ vựng (thẻ ghi nhớ). Hãy dùng chúng ít nhất một tháng rồi mới đổi.

Sắp xếp tuần học

Một lịch học đơn giản là đủ: nghe vào thứ Hai và thứ Năm, đọc vào thứ Ba và thứ Sáu, viết vào thứ Tư, nói vào cuối tuần. Mỗi ngày, dành vài phút ôn từ vựng theo phương pháp lặp lại ngắt quãng. Hãy ghi kế hoạch này ra giấy: như vậy sẽ dễ làm theo hơn.

Lợi thế của việc học theo nhịp độ riêng

Khi học trực tuyến, bạn có thể xem lại một bài học bao nhiêu lần cũng được, cho video chạy chậm lại, bật phụ đề rồi tắt đi. Không ai thúc giục bạn. Sự thoải mái này rất quý với người đi làm, với các bậc cha mẹ, hoặc với những ai cần nhiều thời gian hơn.

Đừng quên kỹ năng nói

Rủi ro khi học một mình trước màn hình là không bao giờ nói. Hãy đọc to, tự ghi âm, tìm các buổi trao đổi ngôn ngữ qua gọi video. Sáu lời khuyên về kỹ năng nói của chúng tôi sẽ giúp bạn bắt đầu.

Cảnh giác với những lời hứa hẹn

“Nói trôi chảy sau 30 ngày”: không phương pháp nghiêm túc nào có thể bảo đảm điều đó. Học một ngôn ngữ cần thời gian và sự đều đặn. Hãy cảnh giác cả với những gói đăng ký khó hủy: nhiều tài liệu chất lượng là miễn phí (đài phát thanh công cộng, thư viện, kênh giáo dục).

Giữ vững mục tiêu

Hãy đặt cho mình một mục tiêu cụ thể, như một kỳ thi ngoại ngữ hay một chuyến đi, và theo dõi sự tiến bộ mỗi tháng. Đó là điều giúp bạn giữ động lực lâu dài.

Câu hỏi thường gặp

Có thật sự tự học ngoại ngữ trực tuyến được không?

Được, nếu bạn có vài tài liệu được chọn kỹ, một lịch học đều đặn và có luyện nói. Khó nhất là giữ được sự đều đặn và nói đủ nhiều.

Nên dùng những tài liệu miễn phí nào?

Đài phát thanh và truyền hình công cộng của nước ngoài, podcast dành cho người học, thư viện trực tuyến và các ứng dụng thẻ ghi nhớ miễn phí.

Nên dùng bao nhiêu tài liệu cùng lúc?

Mỗi kỹ năng một tài liệu là đủ: nghe, đọc, từ vựng và nói. Quá nhiều tài liệu sẽ làm bạn bị phân tán.

Học ngôn ngữ của đối tác

Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.

Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.

Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).

Trẻ nhỏ rất dễ dàng bắt chước âm thanh của một ngôn ngữ. Cho trẻ làm quen sớm với một ngoại ngữ, qua trò chơi, có thể giúp trẻ có đôi tai nhạy hơn và sự tò mò lâu dài với các nền văn hóa khác. Điều quan trọng: việc học phải luôn là một niềm vui.

Chơi thay vì dạy

Ở tuổi này, trẻ không học danh sách từ: trẻ chơi. Đồng dao, bài hát, trò chơi với ngón tay, câu đố, trốn tìm và đếm số bằng một ngôn ngữ khác… Trẻ nhớ những gì trẻ trải qua bằng cảm xúc.

Truyện kể và sách

Những cuốn sách tranh đơn giản, đọc to cho trẻ nghe, là lựa chọn tuyệt vời. Không sao nếu cách phát âm của bạn chưa hoàn hảo: bạn cũng có thể dùng sách nói hoặc video do người bản ngữ kể chuyện.

Một chút thời gian đều đặn

Mười phút mỗi ngày tốt hơn một giờ vào ngày Chủ nhật. Hãy tạo một thói quen nhỏ: một bài hát lúc tắm, một câu chuyện buổi tối, gọi tên các màu sắc trên đường đi. Sự đều đặn là chìa khóa, cũng như với người lớn (xem lời khuyên của chúng tôi về động lực).

Nếu ngôn ngữ đó được nói ở nhà

Trong một gia đình song ngữ, bố và mẹ có thể mỗi người nói với con bằng ngôn ngữ của riêng mình. Có khi, trong một thời gian, trẻ chỉ trả lời bằng ngôn ngữ được dùng nhiều hơn: điều đó là bình thường, trẻ vẫn tiếp tục hiểu và học.

Không áp lực, không xem màn hình liên tục

Tránh hỏi bài hay sửa lỗi liên tục: trẻ cần gắn ngôn ngữ với một điều dễ chịu. Phim hoạt hình bằng ngoại ngữ có thể giúp ích, nhưng không gì thay thế được sự giao tiếp với một người lớn biết trò chuyện, hát và chơi cùng trẻ.

Còn sau này thì sao?

Ở tuổi thiếu niên, văn hóa (âm nhạc, phim bộ, trò chơi điện tử) thường trở thành động lực mạnh nhất. Và với một kỳ thi như DELF (chứng chỉ tiếng Pháp) hay Cambridge, các lời khuyên của chúng tôi để chuẩn bị một kỳ thi ngoại ngữ cũng phù hợp với các em lớn hơn.

Câu hỏi thường gặp

Nên bắt đầu học ngoại ngữ từ mấy tuổi?

Có thể bắt đầu rất sớm, qua trò chơi và bài hát. Nhưng không bao giờ là quá muộn: thiếu niên và người lớn cũng học rất tốt.

Có cần nói ngôn ngữ đó thật giỏi mới dạy được cho con không?

Không. Sách nói, bài hát và video của người bản ngữ bổ sung rất tốt cho những lúc bạn đọc truyện cho con.

Con tôi nói lẫn lộn hai ngôn ngữ, có đáng lo không?

Không, đó là một giai đoạn bình thường khi trẻ học song ngữ. Theo thời gian, mọi thứ sẽ tự sắp xếp lại.

Học ngôn ngữ của đối tác

Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.

Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.

Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).

Tự học một mình là điều có thể. Nhưng học cùng người khác thường làm con đường dễ dàng và vui hơn: mọi người tiếp thêm động lực cho nhau, giúp đỡ nhau, và nhất là được nói.

Trao đổi ngôn ngữ

Nguyên tắc rất đơn giản: bạn giúp một người học ngôn ngữ của bạn, người đó giúp bạn học ngôn ngữ của họ. Ví dụ, ba mươi phút bằng tiếng Pháp, rồi ba mươi phút bằng tiếng Anh. Cách này miễn phí, thiết thực, và bạn còn khám phá thêm một nền văn hóa khác.

Cà phê ngôn ngữ và nhóm trò chuyện

Ở nhiều thành phố, có những buổi gặp mặt thường xuyên quy tụ những người đến từ nhiều nước, bên ly cà phê hoặc bữa ăn. Thư viện, nhà văn hóa khu phố và các hội nhóm thường tổ chức những buổi như vậy: hãy tìm hiểu ở gần nơi bạn sống.

Nhóm người học

Học cùng những người có cùng trình độ giúp bạn yên tâm: ai cũng mắc lỗi, không ai phán xét. Mọi người có thể cùng đặt ra thử thách chung, chia sẻ tài liệu, sửa lỗi cho nhau. Bầu không khí thân thiện này giúp bạn rất nhiều để thêm tự tin.

Vài quy tắc để trao đổi tốt

• Chia thời gian công bằng cho cả hai ngôn ngữ.
• Sửa lỗi nhẹ nhàng, và chỉ khi người kia muốn.
• Chuẩn bị trước vài chủ đề để trò chuyện.

Cẩn thận khi trao đổi trên mạng

Khi trao đổi trên Internet, hãy giữ những thói quen cẩn thận như ở mọi nơi khác: đừng vội cho thông tin liên lạc cá nhân, không bao giờ đưa tiền, và nên chọn những nền tảng được nhiều người biết đến. Với các em nhỏ, luôn cần có người lớn ở bên.

Bổ sung cho việc tự học

Trao đổi không thay thế việc học từ vựng và luyện nghe, mà làm cho chúng trở nên sống động. Hãy kết hợp trao đổi với phương pháp lặp lại ngắt quãng và các lời khuyên về kỹ năng nói của chúng tôi.

Câu hỏi thường gặp

Trao đổi ngôn ngữ là gì?

Hai người giúp đỡ lẫn nhau: lần lượt, mỗi người nói tiếng mẹ đẻ của mình với người kia.

Tìm bạn trò chuyện ở đâu?

Ở các buổi cà phê ngôn ngữ, thư viện, hội nhóm, nhà văn hóa khu phố, và trên các nền tảng trao đổi ngôn ngữ có uy tín.

Cần cẩn thận những gì khi trao đổi trên mạng?

Đừng vội chia sẻ thông tin liên lạc, không bao giờ gửi tiền, và nên chọn những nền tảng được nhiều người biết đến.

Học ngôn ngữ của đối tác

Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.

Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.

Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).

Người ta thường bắt đầu học một ngôn ngữ vì một lý do thực tế: một chuyến đi, một công việc, một kỳ thi. Nhưng trong quá trình học, nhiều người nhận ra rằng việc này còn thay đổi cả cách họ nhìn thế giới — và cách họ nhìn chính mình.

Những cuộc gặp gỡ mới

Đằng sau một ngôn ngữ là những con người. Chỉ cần nói được một chút ngôn ngữ của ai đó là đã tạo ngay được sự gắn kết: một người hàng xóm, một đồng nghiệp, gia đình nhà chồng hay nhà vợ, những người bạn quen trong chuyến đi. Những cuộc gặp gỡ này thường là phần thưởng đẹp nhất của việc học.

Những chuyến đi phong phú hơn

Hiểu thực đơn, hỏi đường, nói đùa với người bán hàng: chuyến đi trở thành một cuộc gặp gỡ thật sự chứ không chỉ là một chuyến tham quan. Các lời khuyên của chúng tôi về học ngoại ngữ để đi du lịch sẽ giúp bạn chuẩn bị những điều cần thiết.

Tự tin hơn

Dám nói một ngôn ngữ mà mình chưa thành thạo là chấp nhận mình chưa hoàn hảo. Mỗi cuộc trò chuyện thành công cho thấy mình làm được. Sự tự tin này thường lan sang cả những mặt khác của cuộc sống.

Một cách suy nghĩ khác

Mỗi ngôn ngữ gọi tên thế giới theo cách riêng của nó: có những từ không có từ tương đương chính xác, có những phép lịch sự không hề có ở nước mình. Học một ngôn ngữ là khám phá rằng cách nói của chúng ta không phải là cách duy nhất. Đó là mối liên hệ sâu sắc giữa ngôn ngữ và văn hóa.

Một lợi thế trong công việc

Trong nhiều nghề, biết thêm một ngôn ngữ giúp việc liên lạc với khách hàng hoặc đồng nghiệp nước ngoài dễ dàng hơn. Các lời khuyên của chúng tôi về ngoại ngữ trong công việc giải thích chi tiết cách làm nổi bật lợi thế này.

Ở mọi lứa tuổi

Không bao giờ là quá muộn. Người lớn thậm chí còn có những lợi thế: họ biết vì sao mình học, họ biết tự tổ chức việc học, họ hiểu ngữ pháp nhanh hơn. Điều quan trọng nhất vẫn là sự đều đặn và niềm vui.

Câu hỏi thường gặp

Học ngoại ngữ khi đã trưởng thành có quá muộn không?

Không. Người lớn tiến bộ rất tốt, nhờ có động lực, biết tự tổ chức và có khả năng hiểu các quy tắc.

Ngoại ngữ mang lại gì trong cuộc sống hằng ngày?

Những cuộc gặp gỡ, những chuyến đi phong phú hơn, sự tự tin, và đôi khi là một lợi thế trong công việc.

Mất bao lâu để xoay xở được bằng một ngôn ngữ?

Điều đó tùy vào ngôn ngữ, thời gian bạn dành ra và việc luyện nói. Nếu luyện tập đều đặn, chỉ sau vài tháng bạn đã có thể trao đổi được những câu đơn giản đầu tiên.

Học ngôn ngữ của đối tác

Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.

Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.

Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).

Chưa bao giờ việc tiếp cận một ngoại ngữ lại dễ dàng như bây giờ: đài phát thanh khắp thế giới, phim bộ bằng ngôn ngữ gốc, ứng dụng, trao đổi qua gọi video. Những công cụ này thật sự có thể giúp bạn học nhanh hơn… với điều kiện bạn dùng chúng có phương pháp.

Phim bộ và video bằng ngôn ngữ gốc

Xem phim bộ bằng ngôn ngữ bạn đang học giúp đôi tai quen dần. Hãy bắt đầu với phụ đề bằng chính ngôn ngữ bạn đang học (không phải phụ đề tiếng Việt), với một bộ phim bạn đã biết: bạn hiểu được bối cảnh và có thể tập trung vào ngôn ngữ.

Podcast dành cho người học

Nhiều đài phát thanh công cộng có những chương trình bằng ngôn ngữ dễ hiểu, nói chậm, thường kèm theo bản chép lời. Rất hợp để nghe trên xe buýt, trên tàu hoặc khi đi bộ.

Các ứng dụng

Ứng dụng rất tiện để học đều đặn và học từ vựng. Nhưng chỉ có ứng dụng thì chưa đủ để nói được: hãy xem chúng là một phần bổ sung, chứ không phải phương pháp duy nhất. Thẻ ghi nhớ theo phương pháp lặp lại ngắt quãng vẫn là công cụ hiệu quả nhất để nhớ từ.

Trao đổi qua gọi video

Các nền tảng trao đổi ngôn ngữ kết nối những người muốn học ngôn ngữ của nhau. Cách này miễn phí, thiết thực, và đây thường là nơi bạn cuối cùng cũng dám nói.

Trí tuệ nhân tạo: hữu ích, nhưng cần thận trọng

Một trợ lý trò chuyện (chatbot) có thể giải thích một quy tắc, ra bài tập hoặc sửa một bài viết. Rất tiện, nhưng nó có thể sai: hãy kiểm tra những điểm quan trọng trong sách ngữ pháp hoặc hỏi người bản ngữ, nhất là trước một kỳ thi.

Điều không thay đổi

Không phương pháp hiện đại nào thay thế được sự đều đặn. Hãy chọn hai hoặc ba công cụ, dùng chúng trong nhiều tuần, và theo dõi sự tiến bộ của bạn: đó là điều giúp bạn giữ được động lực.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ dùng ứng dụng có đủ để học một ngoại ngữ không?

Ứng dụng giúp bạn học đều đặn và học từ vựng, nhưng bạn cũng cần nghe những nội dung thật và nói chuyện với người thật.

Nên xem phim bộ có phụ đề hay không có phụ đề?

Lúc đầu, hãy xem với phụ đề bằng ngôn ngữ bạn đang học; sau đó bỏ phụ đề khi bạn đã hiểu được ý chính.

Có thể tin vào trí tuệ nhân tạo để học không?

Trí tuệ nhân tạo hữu ích để luyện tập, nhưng có thể sai: hãy luôn kiểm tra lại những điểm quan trọng.

Học ngôn ngữ của đối tác

Trên Passerelle, những lời khuyên này có một mục đích rõ ràng: hiểu rõ hơn một nhà cung cấp, một khách hàng hay một đồng nghiệp ở Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan hoặc Pháp. Vài câu nói bằng ngôn ngữ của họ giúp tạo lòng tin; phần còn lại, hãy viết thật đơn giản: xem viết thư cho đối tác nước ngoài.

Lời khuyên chung, được viết cho dự án Parlons Langues và được chính tác giả đăng lại tại đây.

Bài viết được chuyển thể từ một bài của Parlons langue (tiếng Pháp).