Từ ngày 1 tháng 8 năm 2020, hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam (thường gọi là EVFTA) dần dần xóa bỏ thuế quan. Nhưng việc giảm thuế không tự động: phải chứng minh sản phẩm có “xuất xứ” từ EU hoặc Việt Nam.
1. Tóm tắt hiệp định
- Tổng cộng, 99% thuế quan giữa EU và Việt Nam được xóa bỏ.
- Việt Nam: xóa bỏ 65% thuế đối với hàng hóa EU ngay từ ngày đầu; phần còn lại giảm dần đến năm 2030 (phần lớn máy móc: từ tháng 8 năm 2025).
- Liên minh châu Âu: khoảng 84% hàng nhập khẩu từ Việt Nam được miễn thuế từ tháng 8 năm 2020; phần còn lại được xóa bỏ đến năm 2027.
- Các quy định về an toàn, vệ sinh và nhãn mác không thay đổi: sản phẩm không đạt chuẩn vẫn bị từ chối, dù không có thuế quan.
2. Tra cứu mức thuế chính xác cho sản phẩm
- Tìm mã HS của sản phẩm (đơn vị giao nhận hoặc hải quan có thể giúp bạn).
- Nhập mã vào công cụ miễn phí của Ủy ban châu Âu, Access2Markets: trade.ec.europa.eu/access-to-markets. Công cụ hiển thị thuế suất thông thường, thuế suất ưu đãi theo hiệp định và quy tắc xuất xứ của sản phẩm.
- Công cụ ROSA trên cùng trang web hướng dẫn từng bước để biết sản phẩm có “đạt xuất xứ” hay không.
3. Quy tắc vàng: xuất xứ
- Sản phẩm phải được sản xuất toàn bộ tại EU hoặc Việt Nam, hoặc đã được gia công, chế biến đầy đủ tại đó (quy tắc cụ thể tùy theo sản phẩm).
- Ví dụ: sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc và chỉ được một doanh nghiệp Việt Nam bán lại thì không phải hàng Việt Nam, và phải chịu thuế thông thường.
- Trong quá trình vận chuyển, sản phẩm không được thay đổi. Có thể lưu kho ở nước quá cảnh nếu hàng vẫn chịu sự giám sát của hải quan. Hãy giữ lại chứng từ vận tải.
4. Chứng từ xuất xứ cần cung cấp
| Chiều | Lô hàng đến 6.000 € | Lô hàng trên 6.000 € |
|---|---|---|
| Xuất khẩu từ Pháp sang Việt Nam | Nhà xuất khẩu ghi tờ khai xuất xứ trên hóa đơn (không cần mã số) | Cùng tờ khai đó, kèm mã số REX của nhà xuất khẩu |
| Nhập khẩu từ Việt Nam vào Pháp | Nhà xuất khẩu Việt Nam ghi tờ khai xuất xứ trên hóa đơn | Giấy chứng nhận xuất xứ EUR.1 do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp |
6.000 € là tổng giá trị các sản phẩm có xuất xứ trong lô hàng. Tờ khai xuất xứ có hiệu lực 12 tháng.
Văn bản chính thức của tờ khai (bản tiếng Anh, Phụ lục VI của Nghị định thư 1 của hiệp định) như sau. Với sản phẩm của EU, ghi “EU” vào chỗ dấu chấm cuối và mã số REX vào chỗ dấu chấm đầu:
The exporter of the products covered by this document (customs authorization No ...) declares that, except where otherwise clearly indicated, these products are of ... preferential origin.
5. Mã số REX (nhà xuất khẩu tại Pháp)
- Mã số REX (“nhà xuất khẩu đã đăng ký”) miễn phí, đăng ký trực tuyến với hải quan Pháp qua dịch vụ SOPRANO-REX: www.douane.gouv.fr/demarche/deposer-une-demande-dexportateur-enregistre-ee-systeme-rex.
- Cùng một mã số dùng được cho các hiệp định khác của EU (Nhật Bản, Canada, Vương quốc Anh…).
- Khi xuất khẩu sang Việt Nam, EU không cấp giấy chứng nhận EUR.1: chỉ dùng tờ khai xuất xứ.
6. Khi nhập khẩu vào Pháp
- Hỏi nhà cung cấp Việt Nam trước khi đặt hàng xem họ có thể cung cấp chứng từ xuất xứ không (tờ khai hoặc EUR.1).
- Đơn vị giao nhận ghi chứng từ này trên tờ khai hải quan (mã N954 cho EUR.1, mã U162 cho tờ khai xuất xứ đến 6.000 €).
- Không có chứng từ hợp lệ, bạn phải trả thuế hải quan thông thường.
7. Nếu có câu hỏi
- Hải quan Pháp và đơn vị giao nhận của bạn.
- Ủy ban châu Âu:
Địa chỉ email này được bảo vệ khỏi thư rác. Bạn cần bật JavaScript để xem. . - Hãy viết cho chúng tôi: chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn đến đúng cơ quan.
Nguồn: Ủy ban châu Âu (Access2Markets; hướng dẫn chính thức về quy tắc xuất xứ của hiệp định, phiên bản 6, tháng 9 năm 2022); hải quan Pháp (SOPRANO-REX). Kiểm tra ngày 13 tháng 10 năm 2026. Hướng dẫn này chỉ mang tính tham khảo chung: với trường hợp cụ thể, ý kiến của hải quan là căn cứ cuối cùng.